Zanatlitë që nuk shlyhen në qytetin e Preshevës – Kujtesë për duart e arta të së kaluarës
Në qytetin e vogël por të pasur me histori të Preshevës, kujtesa për mjeshtrit e vjetër nuk shuhet kurrë. Ata janë dëshmia e gjallë e një kohe kur çdo punë bëhej me dorë, me përkushtim dhe me shpirt. Edhe pse teknologjia dhe globalizimi kanë ndryshuar mënyrën e jetesës, disa emra të zanatlive të dikurshëm jetojnë ende në kujtimet e qytetarëve dhe në rrëfimet e pleqve.
Në çdo qoshe të Preshevës, dikur dëgjoheshin zhurmat e çekanëve të farkëtarëve, aroma e këpucëve të reja nga rrobaqepësit e këpuctarët, dhe shkëlqimi i arit nga duart e argjendarëve mjeshtër. Të gjithë këta zanatli, me punën e tyre të ndershme dhe mjeshtërinë e rrallë, kanë lënë gjurmë të pashlyeshme në kujtesën kolektive të qytetit.
Këta janë disa nga emrat e zanatlive që nuk harrohen në Preshevë:
Rrobaqepësi – një ikonë e elegancës mashkullore në Preshevë, i njohur për kostumet e qepura me dorë.
• Jahja Veliu -Këpuctari – që la pas vetes jo vetëm këpucë të qëndrueshme, por edhe një reputacion të ndershmërisë dhe korrektësisë.
• Sevdije Agushi – Janepunuese , duart e saj krijuan jane që trashëgohen edhe sot nga brezat.
• Nuredin Musahu – zdrukthtar, me mjetet dhe veglat e punes, ishte simbol i burrërisë tradicionale.
Nehat Haziri- Ëmbëltorist dhe Ibrahim Shabani- Teneqepunues.
Këta emra – dhe shumë të tjerë – nuk janë vetëm mjeshtra zanatesh. Ata janë pjesë e identitetit të qytetit, të një kulture të punës që mbështetej në nder, mjeshtëri dhe respekt. Brezat e rinj ndoshta nuk i kanë takuar, por është detyrë e jonë që t’i kujtojmë dhe t’u japim vendin që meritojnë në historinë lokale.
Sot, kur shumë nga këto zanate rrezikojnë të zhduken, është koha për reflektim: A duhet t’i harrojmë këto profesione dhe emra që ndërtonin qytetin me duart e tyre? Apo duhet të gjejmë mënyra për t’i ruajtur, përmes tregimeve, muzeve lokalë, apo nxitjes së të rinjve që të mësojnë nga mjeshtrit e fundit?
Presheva ka qenë gjithmonë një vend i punës, i nderit dhe i zanateve. Le ta ruajmë këtë frymë, duke nderuar ata që ndërtuan themelet e saj – zanatlitë që nuk shlyhen
